Memoria

Quod in illum senectutis vicum (de quo loqueretur poeta hispanus) paulatim ingrediamur, quotidie documentum, proh dolor, habemus.  Cum quid ultimam egerim hebdomadem amica percontata esset (feminis afuisse dulce, minutissimam omisisse notitiam amarum est), respondendum mihi fuit illud solitum, nihil, domi mansisse, holera curasse, in cinematographum intrasse mercuri die...  Caedes autem tum facta est, cum quaereret:  'Et quam pelliculam vidisti?'  'Quam pelliculam? --aio ea vacua deprehensorum iteratione--.  Si vera tibi dico, nullum magnum opus praeteristi, non admodum placuit...  Quid pelliculam viderim?  Hemm...  Paululum expecta, jam jam in memoriam veniet'.

Sed non venit, illa saltem nocte.  Nuntium postridie telephonio misi (illud sms apellatum), cum nomen fabulae et casu et repente (ita enim accidere solet) invocatum comparuisset:  'Imago Dorian Gray.  Merda!'.  'Tarde --respondit illa-- sed adhuc operatur!'  (Illud 'merda' non de pellicula, sed de memoria mea intellegendum est.)

Incommodum nullum magis aegre fero huius arrabal de senectud, quam hoc, quod ad memoriam attingit.  Dum libros in ordinem redigerem (veranum munus) duos heri reperiebam intactos Grahamii Green, quos duobus annis emisse memineram post lectam illam 'Substantiam humanam', quae magnam attulerat voluptatem.  Gavisus heri sum, duos libros inlectos inveniens, nam aliquam fabulam detectoriam perlustrare placebat.  Sed vesperi, cum alteram inciperem, quid?, hoc initium nonne...?  Accuratius inspicio, nonnullam in latere rugam cerno: non adeo intacti sunt libri!  Paginas volvo, alteram fabulam translego...  Brevi, duas legeram.  Et nihil, nihil vere memineram.

Ignoscatis quaeso, sed hoc dolet, cum primo accidit.

Pisae

Dum vetera cursim photogrammata respicio, hoc in oculos salit, iter ultimum commonens Italicum.  Quam gratum ergo, in ea ipsa memoria!  Et quam jucundus ille dies, quo hanc imaginem Pisanam exceperim!

Hoc in illis parvis oppidis Italicis maxime placet: quod ea rus adhuc cingat, quod ea oculis viatoris inter agros etiam nunc dantur contemplanda!  Sub his nubibus, inter arva talia, gloriosior atque pulchrior Pisana urbs videtur.

Nescio an denique adeam Italiam.

Desiderium

Totis jam tribus hebdomadibus mihi soli vaco, quod nunquam fecisse videor per multos annos, et a me ipso in hoc munere probatus sum.  Ipse me placide fero, quod lenis argui dum tolero, levis possum dum feror.  Qualis sim nescio (neutrum opinor), sed laetor quia ferre didici hominem impatientem atque murmurantem.

At nunc peregrinare coepi velle, jam aliquot dies in mentem venit iter, et iter non quodlibet, sed iter italicum.  Italiae afficior desiderio.

Non primum accidit mihi.  Hoc autem anno, sicut novissimo, Italiam non adibo.  Ferraria, Lucca, Patavium, alium in annum exspectate me.  Non, non iter faciam ad Italiam donec tam prave, tam corrupte, tam scelerate regeris.

Idem multi senserunt fortasse, quadraginta annis, de natione Hispana, pravo regimine subdita.

Absurdum fortasse.  Sed non ibo.

Tunisensis catinus

Domi comedimus cum Julia Tunesio regressa.  Valde ait se desiderio adfectam meo dum reliquias viseret Carthaginis, hisque plus verbis vescor quam cibis e catino sumptis.  Julia me utitur quasi patre, illamque habeo pro filia, nisi quod parentes habeat qui sibi curent filiasque habeam quibus curem.  Sed post gratiosa verba de pera depromit pulcherrimum catinum: Dono tibi Tunesio emeram.  O dulce donum!  Adeo catino gaudebam Tunisensi ut vobis monstrare vellem.

Torpor

Annus julius!  Calor, torpor, otium.  Umbram perquirens tanquam coluber alius fio: etiam ego inter herbas exuvias relinquo quibus praeteritos menses usus sim, novamque induo cutem novissimosque colo mores: aliis artibus incumbo.  Etiam lego atque relego, nihil autem latine: cum in Almagro comoediam spectarem Calderonis, ejus comoedias lente perlustro (Zenobia nunc palmirena atque imperator Aurelianus in scaena sunt).  Et illud imprimis omisi, ordinatrum adire.  Ecce praecipua causa, puto, qua hinc absim.

Hac hora fruor qua nullus in reti est (saltem, opinor, in Hispania atque Hollandia): omnes amici ante televisorium sunt, certamen universale contemplantes.

Qui risus!  Etiam polypus caldaeus factus est!  Radiophonium auscultare, quamquam mihi valde gratum, hos dies vix possum.  Nam ad vernale tempus, quo nulla fit paene nova res, hoc accedit: sphaeromachia universalis totum complet diu noctuque spatium omne radiophonicum (clamores audio atque fremitus: hispanus grex punctum assecutus est, ut videtur).  Ita ergo, si de temperie caelo colloquitur, de pedifollio loquitur denique.  In rem quamque politicam incidit sermo, ad podosphaeram serius ocius devertitur.  Scriptorem puta de novissimo libro interrogatum esse, postremo certamen ultimum se mox visurum confitebitur.

Ab amicis desertus, has lineas scribebam undecimo julii, dum greges pedifollici de totius orbis potentia certabant.

Sed regrediar.

Solstitium

Dies solstitialis: sol mutat iter.  Et nos iter mutamus, et muti loquimur.

Quid accidit mi?  Nihil.  Nullus morbus (quoad sciam) me pressit, malum nullum (quod non etiam ceteros mortales) me vexavit.  Immo omnia surridebat: mater, quamquam anus, mente clara atque animo laeto fruitur, filiae suum quaeque iter feliciter peragrant, fratrum nulli sors male tetigit.  Discipulos hujus anni fere omnes probatos dimisi, iis quos universitas studiorum examinavit charactera dedit nulli infra septimum: ne id quidem somno prohibuit.  Quid accidit mi?

Nihil agere disco, nonne potest?  Quandoque ad ordinatrum accedo, aut retia socialia (quae dicunt, quibus photogrammata et vitas atque amores discipulorum persequi possum), aut ludus latrunculorum (cui iterum hoc mense me dedi, o homo nequam atque prave!) aut quidquid jucundum per rete inveni ab omni scribendi desiderio me detinent.

Quid accidit mi?  Cur non scribo?  Ardelio sum, hoc accidit.

Gratias amicis habeo, quorum gratos nuntios nuper in blogo legi.  Quibus nunquam obliviscor, quamvis mutus ardelioque.  En ultimam Montis Caji quam fecerim imaginem vobis do.  Valeatis semper quantum opto.

Daimiel

In medio deserto cui nomen La Mancha (quod nomen aiunt ex arabigo ductum quod 'siccum' sibi vult) est locus quidam multis aquis appellatus Tablas de Daimiel.  Redeunti placuit: post multos annos pluvia carentes, in hoc siccitas videtur ad multos abiisse.

Ver rediens

Calor denique, hoc anno quam desideratus mihi, cui plerumque frigus placeat!

Casus me duxit in mediam Castellam, ubi quaedam loca praeterii quorum nomina Cervantes sentiunt: Argamasilla, Puerto Lápice...  Sicut consentaneum est, nunc Quixotem relego.

Erant campi quorum nihil videretur nisi papavera.

 

Maja nix

Ecce mons Cajus.  Imago non valde nova est: quod praeter regulam accidit est temperies anni.  Seu memoria fallit me, seu his praeteritis viginti annis numquam tantum nivis in monte vidi vernali tempore.  Nix mansit in culmine, notare solebam, usque ad aprilem.  Hodie mirati sumus candidum nitorem mediis maji diebus.

Sed forsan non primum nivem vidimus majo, et memoria fallit nos.

Sarracenia

Herba donatus sum carnivora.  Nomen ei, nisi fallor, Sarracenia hybrida.  Formosa est atque peregrina: per rete didici et nomen (ad honorem medici Michael Sarrazin, si Rete non mentitur) et americana esse haec specimina, quae appellantur herbae fidelia vel anglico sermone pitcher plants.  Discipulis nuntiavi, ad timorem inferendum, me pro cibo dare probationes et alia, ut edere assuescat latinistas.

Domi meae felix videtur.  Ego horas tero herbae contemplatione.  Nova crescunt folia, quarum altera nova, altera vetus in photogrammate repperitur.  Illa vetus multarum peremptarum muscarum causa fuit, et unius vespae.  Cum vespam in ore sarraceniae vidissem 'nimis es magna' cogitavi 'ut cibo huic herbae sis'.  Sed nocte, cum domum rediissem, vespa intus erat mortua et in fidelia grande erat foramen, opus sine dubio vespae in mortis angustiis.  Vespae venter luteus tunc, nunc tabe niger.  Requiescat in pace.

Pastricis reditus

Nulla major laetitia quam inexspectata.  Hodie per rete vagans in paginam Pastricis incidi, quem adhuc tacentem rebar, et nonnullos recentiores commentarios ibi invenio!  Et ibi non est Pastrix deminutus, sed, si contumelias in Sarkozium legimus, totus est Pastrix!  De quo valde gaudeo.

Simul de Nemine notitiam invenio (quem etiam ego frustra quaesieram), atque doceor illum amicum pravam cujusdam puellae lectionem et inde nonnulla incommoda passum esse; quae mihi ferme ejusdem modi passo inde detulerunt, ut certos exararem commentarios, aut de quibusdam rebus opinarer.

Etiam ibi sententias lego Caputsaxientis, Reginae Noctis, ceterorum...  Invenisse videor veteres amicos...

Diophanti aetas

Libros arithmeticon Diophanti Alexandrini interdum lego, ne plane amusios fiam in mathematicis (memor etiam amici Ludovici): nuper editi sunt ad hispanicam linguam conversi (Nivola, Matriti 2007).  In volumine altero funebre epigramma percelebre invenio (quo aetas extrema colligi potest Diophanti poetae et mathematici) non modo pristino sermone graeco, sed etiam ad linguam latinam translatum ab Bachetio (non de illa editione agitur cujus margo nimis curtus per Fermat notus toto in orbe sit, sed de alia a filio Fermat exacta Tolosae MDCLXX).  Sed epigramma prave legitur: numeri sexti versus claudicant.  Quae sit lectio recta?

A, sed nunc adest nobis hoc rete universale (quo uti paulatim disco): celerrime (ne duo secunda quidem) habeo ante oculos viginti, triginta diversa epigrammata eodem incepta modo:  ’Hunc Diophantus habet tumulum...".  Simul nova reperio: multa sunt bloga de rebus mathematicis, quibus plura discere possimus, atque (proh dolor) ne unum quidem exstat Diophanti epitaphion sine mendis.  Haec est lectio quam hinc illinc excipiens non nimis pravam habeo:

   Hunc Diophantus habet tumulum, qui tempora vitae
      illius, mira   denotat arte tibi.
   Egit sextantem juvenis; lanugine malas
      vestire hinc coepit   parte duodecima.
   Septante uxori  post haec sociatur, et anno
      formosus quinto nascitur inde puer.
   Semissem aetatis  postquam attigit ille paternae
      infelix subita   morte peremptus obit.
   Quattuor aestates   genitor lugere superstes
      cogitur.  Hinc annos   illius assequere.

Displicet adhuc illud ’juvenis’ versus tertii; sed graeco legitur ’kourízei’.  In septimo pro ’semissem’ alii legunt ’heminam’.  Multos in blogis lego quibus hoc maxime placuerit, poesim cum mathematicis conjungi.  Versus dixissem, potius quam poesim.  Sed verum est, formosa est conjunctio.

Auris deminutio

Casu vel fato?  Duo incidunt una, hodie mane quod professorem novi hanc urbem cum discipulis visentem, et Thersiten, ut aiebat, desiderantem; vesperi quod hoc ineuntem blogum cara Sandrae vox accipit atque monet.  Veniebam enim quidquid foret ad scribendum paratus, quando desinere nunquam constituerim; nunc potiore causa perficiam.  Et aliquid abhinc, duas saltem vel tres lineas, quotidie scribere conabor, quamquam fatuae sint flaccidaeque videantur.

Hodie dicam de ultimo libro quem clausi.  David Lodge scripserat.  Nomen... ’Audientes fortuna juvat’ vel aliquid simile (’Deaf sentence’ ipsius lingua).  Nonnulla hujus auctoris legeram semper laeti et acuti nasi: fabulas de collegiis et professoribus et symposiis, faciles et jucundas.  Nimis hos menses peragraveram per bella universa et campos concentrationis (Klemperer, Reck, Haffner, Levi, Constante...), opus igitur erat mihi levatione aliqua, qualem affere solent scripta Lodge.  Non aliud est hoc de surdis: cum durae sint aures auctoris, durabit ergo pennam in surditate.  Caecitas tragica est, surditas comica, ait auctor noster.  Certe comica, sub oculis Lodge: ’in colloquiis meis, verbum quod maxime auditur hoc est: quid?’.  Risi quidem, sed, casu vel fato?, circa finem fabulae prima persona Cracoviam adit et campos visit Auschwitz et Birkenau...

Orberg

Hoc vel illud blogium legens (quod multos dies omiseram) doceor mortuum esse Johannes Orberg, egregium linguae latinae magistrum atque auctorem optimae omnium, quas noverim, methodi discendo latino.  Hoc dicam justae laudi magistro mortuo: cum, quindecim abhinc annis vel paulo pluribus, Familiam Romanam ab eo creatam casu in bibliopolio Matritensi invenerim, alius factus sum magister, multo alius, et quidem puto non peior.  Quid altius de magistro dici potest, quam quod multos passim in orbe magistros meliores effecerit?  Hoc opinor fecisse Johannes Orberg cujus mors mihi quasi quaedam tristis jactura fuisse videtur.

Carus avunculus

Amicis dono cupio dare notitiam fabulae quam lego.  Hoc ante nunquam egi quam lectionem finirem, nunc primum quinquagesima pagina vix lecta.  At nonne digna lectu fabula qua tam cito bis libere atque solute risisti?  Etiam legit mater, quae vetus est, sed nasum habet.  (Natalibus diebus narrationes obtuleram Hawthorne 'bis relatas': placuerunt, sed per duos menses fuerunt in mensula; haec fabula non ibi fuit duas hebdomades.)

Brevi, auctori persae est nomine Iraj Pezeshkzad, et libro 'Avunculus Napoleon'.

Gratiae interpretibus magnae habendae sunt, nam per hos (Victor Mora et Nazanin Amirian) voluptatem legendi non polluta est insolentiis vel mendosis verbis.

Agnes dicatur dici

Discipula quaedam (dicatur appellari Agnes), cum male exiisse linguis latina et graeca certior sit facta, plorare irasci recalcitrare.  O taedium!  Quid fecerim, o di immortales, ut talia pati cogar!  Nihil aegrius fero quam quod hi pueri hodierni, quos patimur, pessime de se aestimare queant ac tam facile injuriam se pati rati sint.  Voce quam pacatissima possum puellam jubeo resipiscere:

--Sed age, Agnes, cur istae lacrimae?  Nonne satis noveras te non satis fecisse hos ultimos menses?

--Sed, sed --Agnes singultat-- in probatione illa adepta sum ’quinque’!  (’5’ more hispanico est medium character inter ’0’ vel pessimum et ’10’ vel optimum exitum.)

--Certe, certe, puella, in probatione illa; sed in illa alia ’4’, et in illa tertia, ’3’, atque in illa prima januarii ’2,5’!

--At injustum est!

--Num injustum?  Cur injustum ais?

--Sit in latino rejectio, sed, sed --iterum singultos-- ego satis graecum didici!

--Quid ais, Agnes?  Num tibi videtur?  Nonne credis te scire potuisse alphabetum, jam sexto mense paene perfecto?  At in ultima probatione, memento quaeso, prave adhuc scribebas ’chi’ pro ’xi’!  Et quid de ’ho he to’?  Nonne umquam audieras articulum esse inter primas notiones?  Ne contractiones quidem sonum vocalium satis novisti!

--Id verum non est!  Contractiones satis superque scio!

--Quid ais?  Me igitur falli dicis?  An mentiri?

--Mentiris.

Haec non in via, vel secreto accidebant.  Omnes discipuli erant in auditorio, de bono vel malo exitu cuique notitiam nuper dederam.  Et Agnes recusat, dicitque me mentiri.  Cave irasci, Thersita.  Inspira, exspira, inspira, exspira.

--Bene est.  Scisne quid acturi simus?  Statim tu ad frontem auditorii venies, cretam sumes, contractiones palam scribes in tabula.  Si recte facis, me falli fatebor, character tuum linguae graecae corrigam.

Agnes repente laeta (o magna sibi lenitas, o magna de se ignorantia!) ad tabulam currit, cretam sumit, scribere incipit:  "Primum, si est sonus ’o’, hic vicit sonus; sin autem ’o’ deest, vicit sonus primae vocalis; his vocalis exceptis...".  Hic haeret Agnes.  Dubitat, balbutit, ad tectum oculos vertit, deinde se colligit et oculos humum demittit.  "His vocalis exceptis..."

--Agedum, Agnes, paululum restat!  Nonne meministi?

Agnes demum scribit: "epsilon cum omicro dat omega".  Ipsi sodales emendant.

Puella denique convicta est.  Errorisne putabitis se paenitere?  Num putatis illam rogaturam ut sibi ignoscam de verbis inurbanis?  Quid ergo?  Redit in pulpitum, demisso capite, aliquantulum decepta, non quia contractas ignoret vocales, sed quod inceptus non bene cessisset.

Etiam vitam Agnetis tristem si crederitis fallimini.  Plorat certe, sed hoc uno die, cum aliquid est quo ex lacrimis frui possit.  Ceteros dies pili facit de latino et de graeco et de orbe universo.  In auditorio garrit plerumque, jocat, ridet.  Studet ad licentiam currus ducendi, si in probatione boni sunt exitus pater ei autocinetum emet ’Audi’.

Et haec Agnes, de qua loquor, non prava est puella.

Croci

Filia parva domum venit cum novo amiculo, de quo jam duos menses audio.  Haec est prophasis, velle ambo in Montem Cajum ascendere.  Placet.  Veniunt.  Hic est primus quem novi gener futurus.  Non displicet: urbanus, plus quam coaevi plerique; vult gratus videri; fluenter loquitur, sine inaniis.  Illa nihil aliud quam amicitiam esse inter se.  Sed, dum abest puer, quaerit laeta:  'Nonne est formosissimus?'  Risum tenere vix queo.  Sed metuo plus illam adamare quam fateatur.  Hi sunt primi veris proventus!

Etiam in fenestris sunt novi croci.  Laeti ad solem aperiuntur.  Sicut ipse, vetulus.

Primi veris nix

Floridae iterum amygdali, ex paucissimis hoc anni diebus quibus sol luceat (hoc photogramma veneris die praeterito, sexto et vigesimo februarii, exceptum est).

Quae de Klemperer scripseram relego, aliquot menda corrigo, de iis veniam peto.  Etiam commentarios lego amicorum ad quos nihil responderam.  Etiam iis gratias ago.

Inter serpentis spiras II

Victoris Klemperer commentarii, sicut ab minime somnianti vel retorice fingenti exarati, sed qui vixerit patereturque, densa est, inaequalis, iterationum plena.  Sed hoc maxime fructuosum duco, quod eaedem cogitationes et sententiae per diversa tempora subtiliter mutantur et apparere sinunt non modo vultum unum veritatis, sed etiam colores, latitudinem, terga (ut ita dicam) rerum et opinionum.

Multae lineae cogitationum in diaria apparent narratione, quarum nonnullas secutus sum et ex iis quot potui excerpi.  Quod in Klemperer maxime admirabar hoc est, quam in se consistere valuerit, quam fortiter suam germanitatem defendere adeptus sit, cum tyrannis eam de se sententiam pronuntiavissent, se judaicum, non germanicum esse.

Jam primo anno nazistici regiminis statu nationis professor conmotus est, etiam iratus quod populus in tyrannidem lenior fuerit: "Nunquam jam dehinc --ait 12 martio anni 1933-- Germaniae confidam".  Irarum causae non deerunt.  Cum discipuli dresdensis universitatis proclamant se constuprari judaeorum contagione, deceptus Klemperer scribit (3 aprili) "psychologiae gentium jam non credere, omnia quae NON germanica aestimasset (atrocitatem, duplicitatem, turbarum obcaecationem usque ad ebrietatem), omnia ea illic increbrescere".

Eodem aprili progredienti notat Klemperer novissimas in judaeos injurias: professoribus ’non ariis’ a probationibus abstinendum, illud adseri ’cum judaeus germanice scribit, mentitur’, libros a judaeis germanice conscriptos pro interpretum operibus habendos...  "Immanissima tantum scribo" --ait.  Antisemitismus gliscit, Klemperer primum probationibus prohibetur, deinde discipulis gradatim privatur, e cathedra postremo ejectus est.  Ille, doctissimus germanus, francogallicae culturae colens atque amans, capitis est deminutus, ’non germanus’ a magistratibus appellatur.

Sed ecce mense octobri anni 1935 ad cenam invitatus est ab amico: annus est novus judaeorum:  "Capite operto locum quendam legit, etiam capiti meo galericulum jactum est, accensae sunt candelae.  Male fuit mihi.  Cui ego sum?  ’Genti judaeae’ edicit Hitler.  Sed haec mihi gens comoedia videtur...  Equidem nihil aliud sum atque germanus, vel europaeus germanus".  Firma sententia.

Sed non semper aeque firmum se praebet.  Septembri 1936, post colloquium cum quodam, in maerorem cadit:  "Hoc inde concluditur, et optime NSDAP publicam opinionem submisisse, et illud judaeorum insomnium, se germanos esse, vere phantasma fuisse".  Aliquot post dies, contra, verba cujusdam "quassationem in animo fecerunt, atque hoc votum in animo pepigi: progrediemur, nihil ad rem si librum juridicum aut historicum magnae eversionis francogallicae exarabimus, quisquis judaeus hic et nunc adhuc laboraverit, spiritum germanum ditescens, progredietur".

Sed nihilominus cunctatur, magis in dies reputans (13 julio 1937) "hitlerismum opinione altius et firmius haesisse populo germano", "qua de causa factus sum cives sine natione, non modo extrinsecus" (17 augusto).  Maeror auctoris etiam ad nauseam perveniet, cum incipiet segregatio judaeorum (septembri mense tituli increbrescunt in tabernis Juden unerwünscht, signa postea odii in judaeos gliscere non desinent --et haec alia est linea ditissima notitiarum).  Tum scribit auctor noster (27 octobri):  "Contemptio et fastidium et altissima erga Germaniam diffidentia nunquam me relinquet"; deinde (18 januario 1938) "quidquid futurum sit, numquam iterum confidam, nunquam iterum participem me sentiam nationis ullius".

Sed inter tot miserias, etiam nunc par mariti et uxoris nonnullis frui possunt deliciis, in theatrum intrare et cinematographum, novo avehere curru automobili ad regionem visenda....  "Quam formosa esset Germania, si tantum posses adhuc tibi germanus videri, et germanus videri adroganter!" (24 augusto).

Multae autem probationes fortitudinis manent Klemperer, qui prohibebitur a nomine (coactus addere ’Israel’ ad praenomen ’Victor’), a cinematographo prohibebitur, prohibebitur ab autocineto...  Nihilominus fortissime reputat et constat:  "Quidquid sit futurum, intrinsecus mutatus sum.  Nemo germanitatem meam ex me eripere poterit, sed nationalismus et patriotismus abierunt...  Omnis nationalis finitio mera mihi videtur barbaries" (4 octobri 1938), anno post: "Sionismum reicio perinde ac nationalismum et bolshevismum.  Liberalis et germanus for ever" (12 novembri 1939).

Anno 1940 Francogalliae casus, summisio et defectio novam affert melancholiam ("Quid manet adhuc, ex notione mea Francogalliae?", 9 julio).  Sed ne victoria quidem, quae videtur, tyrannidis in oriente et occidente, Klemperer prosternit:  "Et quidem ratio mea germana est, germanus equidem sum: non ipse mihi dedi, ex me eripere non possum" (27 martio 1942).

E pluribus modis idem exprimendi hunc maxime pulchrum duco:  "Acerrimo nunc proelio de germanitate mea contendo.  In hoc mihi perseverandum: ego sum germanus, illi non sunt germani; in hoc mihi perseverandum: spiritus pollentissimum est, non sanguis; in hoc mihi perseverandum: mihi quidem sionismus foret comoedia, baptismum non fuit comoedia".

Relegere nolo has notulas, nam metuo ne deteriorem reddant auctorem quorum verba formosissima mihi visa sunt.

Inter serpentis spiras

Novissima incommoda prohibuerunt quin scriberem.  Sed mensem avolare nolo omni vacuum novo commentario.

Pauca de Victoris Klemperer ephemeride dicere coeperam; plura nunc aperire volo, nam ejus diarium maximo perlegi fructu, eo etiam quod in paginis morabar atque plurimas interdum ex iis notulas excipiebam.  Immo tardius etiam legere oportebat (hoc aliquando venit in mentem ephemerides legenti) ita ut dies lectionis quisque suum comitaretur gestarum diem: sic lector gradatim per duodecim annos (quibus Victor sub nazistico regimine vixerat) ad gaudium, ad errores, ad terrores, ad spem, ad ignorantiam, ad famem, ad horrorem ingrederetur una cum auctore, eodem gradu vexationes vel laetitiae causas pateretur ac qui vere passus est.

Sicut in tabula illa a Borges inventa (qua pars quaeque eadem fuit magnitudine atque imperi ad quam responderet), ita legendi tempus, et horae ad legendum datae, ad horas et tempora responderent vivendi atque experiendi.  Sed hoc maxime prohibebar ejus modi lectione: quod magis magisque in paginas cupido augebatur cognoscendi (quando, quo pacto manus effugeret Gestapo, num iterum caperetur, num domum recuperaret) et (quod nunquam antea diarium legens visus sum experiri) non minore appetitu finis adipiscendi capiebar quam si fabula fuisset detectoria.

(Cras sequar.  Valete.)