Thersites

Solem vix videmus his diebus, fuscas inter nebulas ortus.  Cum meridie ejus facies aegre conspicitur, brevi tempore transmutatur mundus, aureus repente, roseus, caeruleus factus.  Nubes casu deinde redigit nos in plumbea.

Pauca nunc placent.  Cum temporibus nubilis accidit, multa lego; animus, impotens dandi, gratus accipit.  Sors in manibus posuit 'Fabulam Ferrariae' Georgii Bassani.  Paulatim ad ejus longissimas, perplexas sententias assuesco.

Ferrariam (novistisne?) pulcherrimam inter urbes, quas novi, duco.  Quis enim dubitet de maximis, Roma vel Florentia?  Sed illae parvulae, Ferraria, Sena, Lucca!

Hoc etiam suppeditat fabula Bassani, quod, legenti cum charta geographica, suas vias, aedes, hortos recordatur formosos.  Digitus per chartam ambulat, sicut olim ipse dominus ambulavit: via Salingerra, Porta Reno, Viale Giovecca...  Veniunt in mentem Schifanoia, la palazzina di Marfisa, jucundus ille apparitor, Pietro, qui radiophoniae studebat...

Vita ex dulcibus et acerbis conditur.  De miseris omittam.  Hoc est his diebus inter dulcia: e Lutetia Parisiorum mecum venit dictionnarium etymologicum Petri Chantraine, a domo editoria Klincksieck hoc ipso anno editum, et cujus inventio in illo vetere bibliopolio, quod est Guillaume Budé, inter deliciis fuerat sequanis.

Temporibus frigidioribus, quam dulce solamen invenimus nonnulli in chartis papyraceis!

Annus frigidus domum intravit.  Clausus in cubiculo lego.  Amica libros commodavit sueci Stieg Larsson, quos nemo in universo remanebat qui non legisset, puto, nisi ego.  De iis multa verba audieram, nullam de iis nitidam notionem facere assequebar.  Adeo difficile erat?  Nihil sunt, nisi fabula detectoria.  Bona quidem fabula detectoria.  Ita saltem mihi videtur, horum operum fideli quamquam inconstanti lectori.  Multos menses nihil hujus modi lego, fame deinde capior aliquid gustandi Agathae Christie, vel Conan Doyle, vel Camillieri.  Christie aut Doyle jam relegere tantum, nisi fallor, possum.  Anno praeterito Mankel habui in loculis, nam amica Elisabeth, vorax detectoriorum lectrix, illum suecum adamat.  (Immo me duxit in Scaniam, sacra Wallanderiana loca visitare coegit in, quomodo appellatur oppidum illum?, Ypres non, Ipsby non, Ystadt puto, vel aliquid simile.)

E lecto surgo claudicans (crus sinistrum dolet, dominica die male cecidi), aquam bibo et ad lectum denuo accurro, avens scire quid sit de Lisbeth Salander.  'Personam incredibilem', dicebat alio die nescio quis.  Quid ad rem?  Ducentae manent paginae.  Abeo ad legendum.

In veterum librorum bibliopolio editionem invenio operum variorum Aldoux Huxley.  Sunt quaedam fabulae jam notae, sicut ’Contrapunctum’, quattuorque vel quinque aliae quas numquam legeram et, insuper, collectio scriptulorum actis diurnis editorum.  Mille et ducentae paginis ejus gracilis chartae, quam ’bibliam’ appellant, stant 15 tantum euronibus: vili pretio emere videor tantum leporum acervum.

Hujus auctoris nonnulla legeram, notissimas fabulas inter alia (celeberrima, puto, ’Orbis beatus’ est), sed locum in corde servo facetae narratiunculae c.t. ’Crome Yellow’ (in hispanicum sermonem interpretatus fuit ’Scandali Cromi’) et brevi collectioni acroaseon ex qua domus editrix Losada parvulum librum fecit viridi involucro quem nescio quis reddere oblitus est ideoque perdidi.  In ’Luteo Cromi’ illum ’anglicum humorem’ primum inveni qui maxime me delectat, commixtus praecipue cum illo humanitatis conspectu quem vocare possemus ’rationalem’ et ’liberalem’.  Illam fabulam legens simul inscius legebam Darwin, Bertrand Russell, Evelyn Waugh aliosque auctores de quibus tunc forsan notitiam nullam habebam.  Bonus auctor, ut aliquis dixit, suos majores litterarios creat vel collegas in scribendo.

De collectione viridi, c.t. nisi fallor erat ’Themata et variationes’, illum imprimis recordor ’Unum et plures’, de polytheismo mediterraneo et monotheismo desertorum locorum.  Ibi primum aliquid ’sociologicum’ legi de religione.

Nunc ’Ad marginem’ lego, paginas juveniles ingenio et lepore plenas.  Risi cum, de Tibetia scribens, dicit civibus europaeis, qui Churchill et Mussolini tunc paterentur, magnum fuisse solamen invenire longinquam in Asia nationem cujus mores atque instituta fere nullum aspectum habeant qui non plane stultus sit.  Sensus minime correctus, adulescentuli paucorum annorum!

Nescio cur adeo perdiderim cupidinem scribendi.  De qua re hodie cogitabam, ante lucem per rusticas cursitans vias.  Prima causa forsitan, quod nimis magnam aestatis partem huic impenderim linguae.  Altera quod circumstantibus aliquanto premor, et nolim de circumstatibus loqui.  Tertia, quod magis in dies cupido me capit materno scribendi sermone: opportunum, sed difficile est cuique cum sua ignorantia luctari.

Hoc meditabar cum, nubibus e caelo versis, lunam conspicio clarissimam inter Aldebaran et Capellam, Marte rubrum caput tertium adponente Geminorum capitibus.

Meridie judicio adfui.  Cujusdam discipuli mater litem moverat.  Accusabantur quattuor professores lycei: magistra puerum dicebatur ab humero tenuisse, brachium ejus torsisse, damnum grave ita intulisse; addebatur tutor gregis (in quo puer fuerat) et, ne soli essent tutor et magistra, etiam rectrix studiorum et primus lycei administrator.

Fabula judicialis agebatur integra.  Judex (quae mulier erat; etiam mulieres erant judicis apparitrix, accusatrix publica et patrona professorum) quemque vicissim loqui jussit.  Causam primo aperuit mater: magnum sibi esse amorem justitiae, qui amor moverat imprimis; professores animadvertendos esse; quorum nec primam nec unam victimam filium fuisse suum.  Pars facetior secuta est, puero deponente: se professores semper oboedire, nonnullos autem se odisse, illam magistram praecipue tutoremque; illo die, quo laesus est, nihil aliud se egisse atque sodalem adjuvare conari, sed repente magistram in se impetum fecisse, qua de causa... cetera.

Locuti sunt deinde professores.  Equidem miserebar administratoris, qui homo timidus nunquam antea coram judice se viderat: vultum rubrum gerebat, quasi reus foret, oculis lacrimantibus.  Claudicante voce explicavit pueri gestas, quas innumeras continebant lycei annales.

Repente res ad finem currebat.  Accusatrix publica sententiam rogata postulare coepit, magno omnium stupore (meo saltem, qui rebar accusatricem accusare debere), liberam absolutionem professorum, cum medici nullum damnum in pueri brachio reperire potuissent, nullum acti contra legem documentum aut testem attulissent mater puerque.  Advocatae professorum nihil reliquit dicendum, haec nihilominus peroravit, argumenta repetens accusatricis.

'Visto para sentencia', clamavit judex, eximus.

Vita in lyceis facetior in dies fit, videor plura de re scripturus.

De Diderot nuper loquens oblitus sum, ut accidere mi solet, quod incipiens dicere parabam.  Nam illud minime exspectabam ex opere philosophi ’illustrationis’, ut aliqua pars exarata esset latine.  Id stupui, stuporem vobis aperire volueram.  Meministisne, qui librum legeritis, loci hujus?

"Duxit me Viennam in Austria patriam suam, ubi venerea voluptate, quanta maxima poteram, ingurgitatus sum, per menses tres integros ejus splendide nimis epulatus hospes.  Illi rugosi et contracti, Lotharingo more, colei, et eo usque longa crassaque mentula, ut dimidiam nondum acciperem, quamvis iterato coitu fractus rictus mihi misere pateret.  Immanem ast usu frequenti vagina tandem admisit laxe gladium, novasque excogitavimus artes, quibus fututionum quotidianarum vinceremus fastidium.  Modo me resupinum agitabat; modo ipsum..."

Ita sequitur tantundem.  Iterum latina lingua ad euphemiam adhibita est, iterum auctor latine ausus scribere est quod proprio sermone nimis durum duxisset.

Sed in hoc capitulo xlvii non uno utitur sermone latino, sed cunnus polyglottus jam francogallice, jam anglice, jam italice gestas explicat amatorias dominae suae.  Etiam hispanice disertus est, quamquam ’vix occasionem habuit loquendi Matriti’.  Qua de causa mixta est narratio hispanica ex francogallico et castellano:

"Que la vie que j’y passai fut délicieuse!  Quelles nuits, dieux, quelles nuits!  Ay de mí!  Al recordarme de tantos gustos me meo... Algo más... Ya, ya...  Pierdo el sentido... Me muero..."

Cunnorum maxime cunniloquens.

Heri cum filia iter feci ad montes Guara (non longe ab Osca, a septentrionibus).  Longe spatiati sumus per Ibiecam ad meridiem, deinde ad occidentem ad monasterium usque Sancti Michaelis de Foces, redeuntes postremo ad Ibiecam.  Machinam photographicam non gerebam, sed telephonio munitus eram novo, eorum quae non modo loqui e longinquo sinunt sed etiam imagines capere, notulas exarare, dies natales cognatorum meminisse, tetrix ludere, ubi terrarum sis cognoscere, et milia ceterorum quae adhuc ignosco.  Ignosco, exempli gratia, quo modo imagines quas heri excipiebam huc prodam.  Conatus sum, sed frustra.  At discam.

Filia tristis est.  Qui potest, hic pulcherrimus flos vix in lucem apertus?  Nihil plus affert maeroris homini quam dolor nati.  Sed in melius ibit.  Habet in se quo progredietur.  Sed dum haeret, quam anxium cor!

Ne ipse claudicem, totus me do studiis et oleribus.  Horum terram laetavi equorum stercore quod nobis dono dedit amica Francisca.  Jam betae atque borragines multo plus arrident...

Pluit.  Aestas recedit.  Hodie mane, jam tenui sum imbre currens, conspicere non poteram sidera quae proximis diebus caelum ornarant: luna, gracilia cornua facta, et Venus splendida, dum Mars Geminorum corpora transibat.

Morbi circumeunt.  Currere oportet, sistere non decet.

Cum nuper castellum visitarem Vincennes, notitiam dux dabat eorum egregiorum hominum qui ergastulis illis pro deversorio (sed inviti) usi aliquando sunt.  Inter eos Dionysius fuit Diderot, quem auctorem multis annis valde diligo duobus tantum operibus, sed splendidis, sententia mea, quorum tituli sunt ’Rameau nepos’ et ’Epistula de caecis ad usum videntium’.  Pauca opera hac epistula plus animum meum instigaverunt, quoad memini.  Ecce, exempli gratia, descriptio speculi a caeco inventa: ’speculum machina est quae rerum ectypa facit longe ab ipsis, dummodo erga ipsas opportune posita sit’.  Mirum, nonne?

Sed ut ad Vincennes revertar, dux ille in carcere per aliquot menses Dionysium Diderot fuisse narrabat, cujus carceris causam fuisse fabulam ’Gemmas garrulas’ --’Les bijoux indiscrets’.  Hujus operis titulum noveram, nunquam autem ipsum legeram, nec argumentum vel fabulae res quorsum iret sciebam: occasio est --decrevi-- legendi.

Nunc scio, non sine risu.  Fabula mi videtur inter vias spatiari monitorias --genus ’Epistularum persarum’-- et eroticas --genus ’Vinculorum periculosorum’.  Hoc summatim accidit: genius quidam, illis simillimus fabulae ’Mille et unius noctium’, regi africano anulum dat, quo anulo ante mulierem verso feminam coegit loqui, non ore, sed... cunno.  Ecce quod est ’bijou’: cunnus est disertus.

Adhuc Diderot ardentius amo.  Quod homines rideant non minores, immo majores, oculis meis, fiunt.  Alios etiam habeo libros hujus auctoris.  Nonnullum credo jam legisse, sed nunc ejus sermone legam.  Diderot habeo in duas vel tres hebdomades.  Laetus sum.

Clatri cuspidibus aureatulis: hi valde placent Francogallis.  Valete.