Thersites

Nobis intus est omne malum, omne bonum.  Utrum, vel quota utriusque pars erumpat, ingenio, doctrinae, moribus, etiam fortunae debemus.  Non aliter nationes, quibus est quidem aliquod animi temperamentum, certe mores, plus minusve sapientiae, sors, si quid est, quam misera vel felix hominibus contingit singulis.  Etiam gentes et populi vexatis sunt morbis animi, tristitiis, cupiditatibus.

Id etiam nos scimus, qui sicci nati sumus et plurimis a mari longinqui milibus passuum, ultimum navem relinquere ducem.  Partes ergo Italicis iterum contigit agere pessimas, immo ridiculas si excussationem ducis respicimus, se casu in scapham cecidisse.  Num fortuita est historiola haec?  An conexa est cum spiritu (sit venia verbo) qui annos hos Italiam dominavit?  Mihi ita videtur, gubernatorem istum atque facinora ejus maxime berlusconiana esse.

Sed Roma reversus aliud in meliorem partem dicere de Romanis volebam.  Nam multo diversam nuper inveni hanc Romam, atque illam superiorum temporum.  Nitidior enim et mundior est haec Urbs, omni manente colore.  Et lepidius atque tranquillius ejus vias perambulare videbamur, nesciebam initio qua de causa...  Paulo post rem satis perspeximus: non modo multo rariora transeunt autocineta, sed etiam quae vias percurrunt leniore incessu, minus agitato se gerunt habitu, multo majoribus et lenitate et silentio.  Credere potestis?  Frequentissimis uti potes et celeberrimis viis, nec audies illos antiquos clangores, illas voces lepidas --non aliter esse potest in illo lepidissimo sermone-- sed irritatas.

Etiam, quod pro miraculo habuimus, tarde ambulantes per Campum, sursum deorsum intuentes, pigrorum more viatorum, retro repente currum conductum --qui taxi vocatur-- nos artissime subsequi vidimus: viam liberantibus homo ille signum fecit nobis jucundum et amicum, ac classicum ille bellicum quo autocineta utuntur ne semel quidem cecinerat!

O, Roma, quam in bonam mutata!

Ex itinere reversi plerumque sumus contenti, quae vidimus ruminantes iisdemque saturi.  Non ita nunc sentio.  Roma regresus sum majore etiam urbis cum desiderio quam irem, et sex dies in Italiae capite fugax fuerunt aura.

Culpam libro quem ultimis ante iter diebus legebam tribuo totam.  Nihil, vel pauca sunt in hoc libro quae non antea legeris (qua de causa codex, quem dono dederat amicus multis abhinc annis, vix erat apertus a me), sed mirum in modum ordo locorum in libro, qui idem est atque ordo locorum in urbe ipsa, animo nostro omnia illa (et libri et urbis) loca, in novum et splendidiorem redegit ordinem.

Auctor est Hadrianus van Haeck, nomen illi ’Breviarium urbis Romae antiquae’, ediderant Lugduni Batavorum Brill et Romae Bretschneider anno MCMLXXVII ’viatorum in usu’.

Librum namque ad hoc compositum est, ut in manu habeas, dum Romanum per vicum spatiere, unde legas quid de eodem vico inveniri possit Catonianum vel Livianum vel cujuslibet auctoris antiqui latini.  Non ita usus eo libro sum, sed lectio sola, chartis simul in ipso libro allatis studiose conspectis, alte me, sicut supra dixi, commovit.  Quam vere illud dicitur, mutato ordine nova fieri jam pridem nota.

Quem optime auguravi iter Romam faciens.  Roma me cepit suis viculis: nunquam antea hoc factum est mihi, quod maius Romae sit desiderium redeunti quam accedenti.

En vobis affero frustulum minimum coloris ejus purissimi qui ex oriente ad ornanda templa omnia italica saeculis mediis veniebat, et a romanis azzurro vocatur.  Argentarius Chigi id voluit in sua villa apud Tiberim sita.

Valeatis quam optime.

Illud ego nostrum, quam parvum, quam debile, quam carens, non autem est se contentus, aliud vult esse atque parva res, transit namque in nostrum, aliis parvis ego conjunctum fit nos, conglutinat quidquid circa contigit, pulvis, vexilla, sanguen, maximo gaudio colores, lemmata, fides, evadit in magnum, in maximum Ego quod nomen habet nunc sanctum, jam non illud ridiculum est et humile, attollit caput et conclamat se persam, quackerum, cathedraticum, christianum, vasconem, sequacem gregis pedifollici barcinonensis, collatorem symbolarum vel titivillicium collectorem, non ego debile hocce est tempore sed valens Nos atque egregium (quam praepostere!), ipsum se veretur, jam cetera ego minuscula atque miseranda despicit, scilicet quia non sint germanica vel communista vel pilleorum exaggerator aut sermocinator Graeco sermone antiquo, liberum et justum est primum illa periclitari, deinde illorum ora claudi, postremo illa caedi...

Brrr...

Nihil malum accidit mihi, beatus sum, amici mei valent, multa comedimus crustula.  Sed cum stulto nuper disputavi et, o mirabilia rerum, iterum iratus sum...

Odi vulgus gregarium sed, quo rueremus sine hac cordum congregatione?

Cenavi hodie solus, cras cenabo cum discipulis, tertio... a tertio!  Ibo.. ibo... Non audeo fateri, ne cui invidiae sit.

Valeatis omnes his Saturnalibus, vel genitalibus diebus Solis vel Jesus vel ejus qui vobis maxime placeat.

Faustus felixque sit omnibus (quisque in grege suo) annus imminens.

Consideranti quam similis urbi sit hic involucrorum acervus thecarumque nequit praeterire quam similes sint urbes nostrae coacervationibus thecarum involucrorumque.

Haec nox primo fuit vere frigida.  Altera mane toga opus mihi fuit in jentaculo.  Jentaculum sumo plerumque in culina: ibi non est calefactio, sed placet ibi jentare.

Saepe tam mane expergefactus sum ut multa esset adhuc nocte.  Si tardior surrexi, vel lectione aliqua moratus in lecto sum, deinde ex culina video caelum albicare supra tecta viciniae vel, serius, nubes denique tingi rubris aurorae coloribus.  Placet idem quotidie facere; eadem edo, eadem per fenestram tecta arboquesque aspicio.  Sed nunquam aspectus idem est mundo.  Nonnunquam, dum aurantium emundarem vel panem in caffeana sufficerem potione, stupenda miracula fecit natura.

Jentabam ergo hodie, interdum ad fenestram oculos tollens, qua nihil foris praeter nigritudo aspiceretur, cum --mirabile visu, haereo sediculo: nescio quid delirum ante oculos est.  Nihil ibi agnosco: nec nota tecta, nec notas ibi sunt arbores.  Nescio quae machina ibi sit formae rhomboidalis, quae erecta est ob aedes, immota initio sed, si caput paulatim moveo, paululum illa paulatim contra movens...  Quid est hoc?  Cui simile?  Nonne...?

A, jam intelligo cuinam simile sit illud: non foris, sed intus est.  Sunt scrinia meae culinae.  Tantum est foris frigus, ut in vitro hodie primum fierent, ex culinae et foci umore atque calore, multa milia minutissimarum guttarum, quibus vitrum factum est speculum.

Haec nox vere frigida fuit.  Et tergendum est nobis vitrum.

Caelum pervolantes vocant nos grues acidis clamoribus.  Quorum greges videre non possum quin veniat in memoriam locus ille pulcherrimus:

   ...cual en los equinoccios surcar vemos
   los piélagos del aire libre algunas
   volantes no galeras
   sino grullas veleras,
   tal vez creciendo, tal menguando lunas
   sus distantes extremos,
   caracteres tal vez formando alados
   en el papel diáfano del cielo
   las plumas de su vuelo.

"Sicut anno aequinoctiali pelagus aeris pervolare videmus non alites naves, sed grues velo vectae, lunis nunc crescentibus, nunc decrescentibus distantium acuminum, pennis earum volatus grammata forsan pingentibus alata in pellucida caeli charta".

Orbis senescit.  Futurus autem nascitur ex hujus cineribus.

Bursae ascendunt, descendunt.  Telehorasis de nationibus aeris alieni refertis, hominibus labore inanibus gemit quotidie.  Dux qui nuper primates amplectabatur europaeos trucidatus est publice, faciem cruentatam exhibet telehorasis.  Insula Ferrum igni periclitatur.  Grex sicariorum arma se demissurum pollicetur.  Pueri puellae necatores se nunc patravisse, nunc se innocentes fatentur.  Plures colonias ille sinit in terra pulsorum.  Non ultra colloquar cum illo mendace, ait mendax ille.  Num pater liberos rapuit, occidit?  Etiam hoc scire juvat, telehorases expetunt voluptate.  Comitia hic, illic.  Quid?  Omnes mentiuntur.  Quotidie perit ranula quaedam, ille papilio.  Terramne collidet asteroides?

Amamus, amamur, odimus, in odio sumus nonnullis.

Quid cras accidet?

Amor me ducit in terras vasconicas et regionem quam Navarram Inferiorem vocant.  Primo itineris die nullum photogramma sumpsi, quamvis sol satis eluxerit omnibus...  Secundo autem non pauca feci, quae inter en titulus hic domus cujusdam vasconicae, quem sic lego:

   Martus de Etchegoien et Inade Alsuren,
   conjuges, domini dictae domus,
   me aedificaverunt in solatium
   animarum
   in purgatorio existentium
   anno domini 1659

Verbum 'animarum' non liquet.  Cetera melius discernuntur.  Nescio autem quid juvarit animabus aedium exstructio.  O fortunatae animae, sua si bona norint!

Caesaraugustae in via nescio qui senex in me se jacit.  Recedere est primus conatus.  Quis vesanus hic impetum in me faciens?  Subridet ille quasi frater esset germanus.  A!  Subito agnosco simulque horresco.  Antiquus est ille collega pulpiti, temporis illius, cum pueri adhuc in lycaeo essemus.  Qui potest?  Num ego collega illius ruinae?  Sed si senium istud talem oculis meis aspectum praebet, qualem ergo ipsi praebeam?  O tempus, numen crudele!

Salutatio, resalutatio, o quam valentem te reperio, quidnam tibi est arcanum juventutis?, An de me loqueris, silicernium redolenti?

Uterque mentitur amboque dicimus vera.

Ut historiolam hujus hominis hic narrare cupio!  Sed homo satis notus est, et fatua esset historiola quibusdam omissis farraginibus, per quas melius ille in hac pagina agnosceretur quam eum in via agnovi.  Quod minime nolo.

Aestimabam ego ad paucissimas aures (vel oculos) has nugas pervenire.  Qua re confisus, nonnumquam libere loquutus de quodam, ’Nemo leget --cogitabam--, praeterea nomen fabulamque fucavi, etiam ille ne litteram quidem Latinam scit’.  Miro autem modo non multos post dies taxabar ab ipso, quem numquam lecturum, immo numquam agnotum iri confisus eram!

Sed hoc maxime cogitabam oppidum rediens: hominem non videram quot annis?, quinque et triginta?, triginta?  Semper autem illius notitiae hinc illinc ad me pervenerunt, per communes amicos persaepe, ita ut certior semper sum factus de illo --sicut ille de me: quid agerem, quid egeram, quid fere acturus essem...

Ingens rete sumus notitiarum...